Ulaşım Hizmetleri Rehberi
Kentsel hizmetlerin önemli bir parçası olan kent içi ulaşımının demokratik, adil ve ihtiyaçlara cevap verir nitelikte olması belediyelerin öncelikli sorumluluklarındandır. Daha demokratik ve adil ulaşım hizmetlerinin sunumunun sağlanmasında temel prensip, kentlerde yaşayan farklı kentli kesimlerine yönelik ulaşım politikalarının üretilmesidir. Sadece üst ölçekte değil orta ve alt ölçeklerde özellikle kentteki dezavantajlı grupların ihtiyaçlarının saptanması ve bunlara çözüm üretmeye yönelik ilkelerin belirlenmesi pek çok durumda göz ardı edilmektedir.
Çeşitlenen ulaşım biçimlerine göre politika ve kararlar üretmek ülkemizde en yaygın rastlanan ancak doğru olmayan yöntemdir. Kullanıcı odaklı, talep düzeyleri ve ulaşım türlerinin kapasite ve diğer özelliklerinin dikkate alınarak uyumlandırıldığı bir yaklaşımın benimsenmesi ulaşım hizmetlerinin sunumunda toplumsal adaleti, ekonomik ve teknik verimliliği sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır.
Farklı ulaşım türlerini kullanıcı odaklı ele alarak, dezavantajlı kullanıcıların toplu taşımanın farklı türlerinde, yaya olarak ve otomobil dışındaki diğer bireysel ulaşım alternatiflerinde (bisiklet vb.) karşılaştıkları sorun alanlarına ilkesel düzeyde üretilmiş politikalara rastlanamamaktadır. Bununla birlikte belediyelerin böyle bir yaklaşımı benimseme yönünde eğilimleri olsa dahi bunu gerçekleştirmeyi sağlayacak ilkelerin neler olabileceği konusunda bütünlüklü bir çalışma yazında yer almamaktadır.
Belirtilen gerekçelerden hareketle, bu projenin temel amacı belediyelere ulaşım hizmetleri konusunda bir başvuru rehberi hazırlamaktır.
Hazırlanan rehber uluslararası yeni gelişme ve eğilimleri içererek belediyeler için bir rehber niteliği taşımakla birlikte; yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklar gibi dezavantajlı grupların kentiçi ulaşımda kendilerine özgü ve gündelik yaşamlarını ilgilendiren ihtiyaçlarından da yola çıkarak kullanıcı odaklı ilkeleri belediyelerin kullanımına sunacaktır.
Projede benimsenen yaklaşım kullanıcı odaklı olmakla birlikte farklılaşan ihtiyaçları çeşitlenen ulaşım türleri ile birlikte ele almayı hedeflemektedir. Bu çerçevede başta toplu taşıma ve yaya erişimi olmak üzere kentli kesimlerine yönelik hizmet sunumunda ne tür ilkelerin belediyeler tarafından benimsenmesi gerektiği bütünlüklü bir ele alış ile irdelenmektedir.
